India: de juweliers van Jaipur

Journalist Ivo Weyel reisde voor Elegance naar Jaipur in India, World’s Capital of Jewels. ‘Was ik maar een Maharadja. Dan liep ik behangen met smaragden nu de pauwen te voeren.’ Een persoonlijk verslag.

Ik kijk met open mond. Het paleis van de maharadja, Rambagh Palace,  is van een verpletterende schoonheid. De majestueuze architectuur, de pracht en praal, de uitgestrekte tuinen met waterpartijen, de marmeren zalen en meubels, ingelegd met ivoor, jade en edelstenen. Waar zouden we zijn, als moderne toerist, zonder de overheersing en totalitaire macht van weleer, zonder de allesoverheersende machthebbers, wrede koningen en meedogenloze kerkvorsten, waar ook ter wereld? Want zowat alle toeristische bestemmingen waar we nu naartoe reizen, die we bewonderen en roemen om hun schoonheid, zijn gebouwd door, of in opdracht van schatrijke heersers die hun bezit over de ruggen van de arme, uitgebuite bevolking bijeen hebben geschaard. N’importe waar: de Franse en Engelse kastelen, de kathedralen en moskeeën van Rome tot Istanbul, heel Venetië, de Russische paleizen en niet te vergeten ongeveer alle kunstschatten in de musea, van het Louvre tot het Rijksmuseum en de Hermitage. Alles vervaardigd in opdracht van de rijken en machtigen der aarde. Zo ook de rijkdom van de maharadja’s, die nergens zo mooi is als in de Indiase provincie Rajasthan. Absolute macht, feodale onderdrukking en ongelijkheid bouwt huizen als paleizen. Nivellering is goed voor het volk, maar slecht voor de kunsten.

Rijkdom als trekpleister

Dat ging allemaal door mijn hoofd toen ik door Jaipur liep, de hoofdstad van Rajasthan, waar het erfgoed van de maharadja’s in alle hoeken en krochten is te vinden. Was ik maar een maharadja uit de tijd van toen, dacht ik stiekem. Dan liep ik hier, behangen met smaragden en diamanten, de pauwen te voeren, terwijl de bedienden me kopjes thee in de kleur van de ondergaande zon in gouden kopjes brachten, en me koelte toewuifden met struisvogelwaaiers en zacht deinende parasols. De maharadja’s waren rijk. Schatrijk. India telde ooit 278 koninkrijken, sommige groter dan Frankrijk, met aan het hoofd een alles bezittende koninklijke familie. Maharadja’s waren alleenheersers op alle gebieden: legerleider, rechter, grootgrondbezitter, pachter, tutto. Sinds de Engelsen in 1947 het land verlieten en India onafhankelijk werd, begon men te knagen aan hun macht en rijkdom. Maar pas in 1972 werd er definitief met ze afgerekend door de toenmalige premier Indira Gandhi, die hun bezit nationaliseerde, privileges ontnam en zelfs hun titels afschafte. Zo groot was de haat tegen het voormalige machtsysteem, dat alles wat met ze te maken had, werd veronachtzaamd. De paleizen raakten in verval. Pas decennia later bloeide de liefde voor het erfgoed weer op en begon men met de restauraties, niet in de laatste plaats om het toerisme te dienen. De rijkdom van weleer als trekpleister bij uitstek.

Jaipur6

Hectisch en intens

Een van de highlights van Jaipur is het Amber Fort, een magistraal bouwwerk uit de zestiende eeuw dat even buiten de stad ligt. Binnen de ruige muren is het een paradijs van elegante ruimtes, lommerrijke binnenplaatsen en eindeloze gangen en trappen waar het daglicht subtiel gefilterd doordringt en waarin het fijn dwalen is. Jaipur zelf is hectisch. In alle opzichten. Met de roze gloed als basis is het een kakofonie van de meest uiteenlopende intense kleuren. Het is er ook druk. Verkeersregels lappen Indiërs aan hun laars, of ze nou in de auto zitten, op de motor, een olifant, een kameel, ezel of een wit steigerend ros; die laatsten racen in razendsnelle draf door de drukke straten, op weg naar een bruiloft of een feest of een toeristische attractie waar ze acte de présence geven, fraai opgetuigd met stoffen en pluimen.

Jaipur

Smaragden, robijnen en diamanten

Jaipur heeft nog een troef: juwelen. Sinds het begin van de achttiende eeuw staat het zelfs bekend als de World’s Capital of Jewels, met dank aan – hoe kan het anders – een maharadja, in dit geval Sawai Jai Singh II. De man was dol op juwelen. Hij behing zijn hele familie ermee, inclusief zijn kroost. Door zijn nauwelijks te stillen honger naar meer, vestigden zich van heinde en verre gekomen juwelenhandelaars en slijpers in de stad. Nog steeds loopt een groot deel van de wereldproductie van vooral smaragden, robijnen en roosgeslepen diamanten via Jaipur. Dat maakt het – mede dankzij de beduidend lager liggende prijzen dan bij ons – tot het ultieme mekka voor het shoppen van sieraden of losse stenen, in alle soorten en maten. Zo is er Motisons Jewellers waar het personeel onverzadigbaar is, want koop je een ring, komen ze meteen aanrennen met een bijpassende armband of ketting – ja, zelfs voor een diadeem draaien ze hun hand niet om. Dan is er de doodchique Royal Gems & Arts, gehuisvest in de antieke haveli, een typisch Indiaas stadspaleis met muurschilderingen en veelkleurige glas-in-loodramen. Ik word verliefd op een rondgeslepen smaragd. Maar hij niet op mij. Want tussen droom en daad zitten dan wel geen wetten in de weg, maar wel praktische bezwaren, in de vorm van het prijskaartje van anderhalve ton.

Benieuwd naar hoteltips, gerenommeerde adressen van juweliers en wil je nog meer informatie over deze bijzondere plek? Het complete artikel is verschenen in Elegance november/december 2015. Dat is hier te bestellen.

Op zoek naar inspiratie voor een reis dichter bij huis? Kijk dan hier.

Tekst: Ivo Weyel Fotografie: Herman van Heusden

Share on FacebookTweet about this on TwitterPin on PinterestShare on Google+